Sağlık kamu hizmetlerinin organizasyonu, teknolojik ve bilimsel gelişmeler doğrultusunda sürekli bir değişim içerisindedir. Bu dönüşüme uyum sağlamak amacıyla Türkiye’de çeşitli organizasyon modelleri uygulanmış, bunlardan biri de “afiliasyon” olarak adlandırılan birlikte kullanım modeli olmuştur. İlk kez 2010 yılında 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu’na eklenen ek 9’uncu maddesi ile düzenlenen model, çeşitli kanun değişiklikleri ve iptal kararları sonucunda 1 Mart 2024 tarihli ve 7496 sayılı Kanun ile son şeklini almıştır. Birlikte kullanım, Sağlık Bakanlığına bağlı sağlık tesisleri ile üniversitelerin lisans ve uzmanlık düzeyindeki eğitim-öğretim faaliyetlerini entegre eden bir işleyiş sunmaktadır. Bu yapı, akademisyenlerin kendi statülerini korumakla birlikte Sağlık Bakanlığı ile ayrıca bireysel sözleşme imzalamaları suretiyle ortaya çıkan “çifte statü” sorununu gündeme getirmektedir. Sözleşmeye aykırılık hallerinde getirilen ikaz, ek ödeme yapılmaması ve sözleşmenin feshi gibi yaptırımlar, öğretim elemanlarının 2547 sayılı Kanun’daki disiplin hükümleriyle çatışmakta ve aynı fiil nedeniyle mükerrer yaptırımların uygulanması riskini doğurmaktadır. Bu durum “ne bis idem” ilkesine aykırılık oluşturmakta; hukuki belirlilik, normlar hiyerarşisi ve anayasal güvenceler bağlamında tartışmalı sonuçlar doğurmaktadır. Çifte statüden kaynaklanan çatışmaların kalıcı çözümü, sözleşmesel yükümlülüklerin temel düzeyde kanunla düzenlenmesi ve tip sözleşme modeliyle uygulamanın somutlaştırılması ve yeknesaklaştırılmasıyla mümkün olacaktır.
- Birlikte Kullanım
- Afiliasyon
- Çifte Statü
- Sözleşmeye Aykırılık Halleri
- Disiplin
